زیارت خانه خدا بدون صف چند؟
پس از اقامه نماز عید فطر دل های زلال بسیاری از مسلمانان در این ایام حال و هوای سفر می کند . عشق و علاقه سفر به قبله گاه هر روزه مسلمانان و انجام مناسک حج ابراهیمی ، بسان آتش هر روز در دل خیلی ها شعله ورتر می شود. برای رفتن به این سفر جدا از یک دل پر آرزو می بایست یک دل با صبر بلند و چشمی پر از انتظار برای رسیدن نوبت خود پس از چند سال داشت و یا با پرداخت مبلغی چشم گیر یک فیش چند سال در نوبت مانده را خرید و با پوشیدن لباس سفید احرام پا در صحرای تنهایی این دنیا در «منا» گذاشت.
در میان مشاغل مفید و کاذب جامعه که هر یک برای خود باعث خدمات رسانی ،رفاه و یا سلب آسایش مردم شده است ؛ چند سالیست که شغلی به نام «خرید و فروش فیش حج » راه افتاده است . با اینکه هر سال در هنگام بستن چمدان حجاج بیت الله الحرام مسئولان سازمان حج و زیارت اعلام می کنند، خرید و فروش فیش حج غیر قانونی است . اما در این روزها و قبل از تکمیل لیست کاروان ها ی اعزامی و بر عکس تمام اقلامی که در این روزها به مانند نفت و طلا و هر چیز دیگری ارزان می شود. خریداران این فیش ها از افرادی که با دریافت ثمن بخصی از رفتن به حج انصراف داده اند. برگه اعزام حجاج به قربانگاه اسماعیل را هر روز گرانتر به مشتریان بیشمار طواف گر کعبه می فروشند.
این فیش ها از کجا می آید؟
با اینکه در آیین نامه اعزام حجاج از سوی سازمان حج و ازیارت چیزی به نام اعزام آزاد وجود ندارد و تمام حجاج می بایست سالها در صف انتظار بمانند. سازمان حج و زيارت بر ممنوعيت خريد و فروش فيشهاي حج تأكيد دارد. اما همچنان اين مسأله ادامه دارد، به عقیده آنها آنچه كه در حال حاضر اتفاق مي افتد در واقع خريد و فروش فيش نيست، بلكه انتقال فيشهايي است كه براساس آيين نامه ها و مقررات این سازمان امكان پذير است و كاري كه به عنوان خريد و فروش انجام مي گردد در واقع نوعي دلالي است . اما با نگاهی به صفحات نیازمندی های روزنامه ها و حتی سایت های اینترنتی با اصطلاحات و انواع فیش های انتقالی آشنا می شوید. ورثه ای : یعنی صاحب فیش به رحمت خدا رفته و ورثه آن به جای اینکه از طرف پدر یا مادر خو نائب الحج باشند مایل اند فیش حج آنها را در بازار آزاد بفروشند . پزشکی : سالها انتظار سفر حج با فرا رسیدن ایام پیری که خود حامل دردها و عوارض این برهه از زندگی آدمیست خیلی ها را ناتوان در انجام اعمال حج می کند و فیش خود را می فروشند. عدم استطاعت مالی در انجام حج باعث انصراف برخی افراد پس از سالها انتظار می شود. آنها هم فیش خود را به عنوان انصرافی می فروشند.
نقل و انتقالات قانونی
نقل و انتقال فیش های ثبت نامی حج در سازمان حج و زیارت در چهار چوب و شرایط خاص قابل انجام است . بطوری که خريد و فروش فيش حج بين دو نفرى كه با هم نسبتى نداشته و بيگانه هستند ممنوع بوده و تنها اين امر در مورد بستگان درجه يك سببى و نسبى مانند انتقال از پدر به فرزند، همسر، خواهر و برادر صورت باید صورت پذیرد. البته در برخى از موارد هم اگر افرادى به هر دليلى قادر به رفتن نباشند و يا كسانى بنابر دلايل پزشكى نمى توانند به حج بروند مى توانند درخواست خود را به كميسيونى كه متشكل از سه نفر در سازمان حج و زيارت تشكيل شده، ارائه كنند چنانچه درخواست آن ها مورد تأييد كميسيون قرار گرفت به آنها نيز مجوز فروش فيش داده مى شود. يكى از مهمترين دلايل خرید و فروش فیش های حج با مبالغ بالا را می توان در عدم اطلاع برخى از مردم از قوانين و مقررات دانست و این مسأله باعث شده تا افرادى سودجو و دلال در اين مورد سوء استفاده كنند و به خريد و فروش فيش به صورت غير قانونى بپردازند. البته عده اى از مردم هم هستند كه به دلايلى مختلفى از رفتن به مكه منصرف مى شوند و مى خواهند از اعتبار و امتياز فيش شان استفاده مادى ببرند كه به همين خاطر در دام افراد سودجو گرفتار مى شوند و به اميد اين كه نفع مادى ببرند در خيلى از موارد پيش آمده كه نه تنها سودى نمى برند بلكه به دليل سوء استفاده دلالان از نياز آنها امتياز فيش شان نيز از بين مى رود.
اعزام از سایر کشورها
از آنجايى كه فريضه حج شرعى و يك واجب براى مردم است، دولت موظف است تا نظارت دقيق ترى بر اين حوزه داشته باشد به همين منظور نسبت به هرگونه تخلف در حوزه حج نيز باید برخورد قانونى داشته باشد. اما تقاضای بیشمار مردم در سال هاي اخير و مدت طولاني انتقال آنها توسط صاحبین امر نه تنها خريد و فروش آزاد فيش هاي حج و عمره را که به اعتقاد سازمان حج و زيارت غيرقانوني است، موجب شده. بلکه مسير کشورهايي مانند آذربايجان، سوريه ، امارات و قطر را براي افرادي که توانايي پرداخت هزينه هاي بيشتر دارند، باز کرده و از اين طريق، بازار سياهي ايجاد شده، تا اين هم راه ديگري براي انجام سريع تر نوشیدن آب از سرچشمه زمزم باشد.
چاپ شده در شماره 18 دو هفته نامه مشق آفتاب – 16 آذر 1387